Chủ Nhật, 29 tháng 11, 2015

Trước khi giao tiếp lần đầu với đối tượng khác, mỗi người thường có sự tưởng tượng về đối tượng mà họ sẽ gặp. Hoặc những cảm nhận sơ bộ khi vừa mới gặp. Sự tưởng tượng và cảm nhận này chịu sự chi phối của các hiệu ứng sau đây:
* Hiệu ứng "hào quang": Cảm nhận và đánh giá đối tượng giao tiếp theo hình ảnh khuôn mẫu có tính lí tưởng hóa, theo các nghề nghiệp và các kiểu người khác nhau. Cảm nhận này thường hay xuất hiện khi ta tiếp xúc với những người làm việc trong những ngành nghề hay cơ quan, tổ chức có tiếng tăm mà tên tuổi và thành tích của họ đã được khẳng định trong xã hội.

* Hiệu ứng "đồng nhất": Cảm nhận và đánh giá đối tượng theo cách đồng nhất  người đó với bản thân  theo kiểu "từ bụng ta suy ra bụng người". Hoặc đồng nhất họ với số đông trong từng loại nghề nghiệp và kiểu người, kiểu : thầy bói đeo kính. Ví dụ chúng ta có thể cho rằng là thương nhân, nghệ sĩ, là kĩ sư, nhà giáo thường có một số biểu hiện đặc thù trong giao tiếp. Hoặc những người thuộc nhóm tên, tuổi như thế này thường có những đặc tính riêng biệt nhất định.

* Hiệu ứng "khác giới": Cho rằng đối tượng là người " ngoại đạo " với lĩnh vực, chính kiến hay sự quan tâm của mình, từ đó dẫn đến chuẩn bị tâm thế giao tiếp mang tính hình thức, lịch sự  hoặc là chinh phục.

* Hiệu ứng "khoảng cách xã hội": Sự ngầm so sánh vị thế, vai trò xã hội, tên tuổi của đối tượng với bản thân mình để chuẩn bị tư thế giao tiếp  tự cho là thích hợp.

* Hiệu ứng "địa lý": Những ấn tượng hoặc những hiểu biết của bản thân ta về một sứ xở hay vùng đất nào đó về con người, tập quán, văn hóa của họ và ta phổ quát hóa, gán hình ảnh của họ với những ấn tượng và hiểu biết mang tính chủ quan đó. Kiểu " dẫu không thanh lịch  cũng người Tràng An ".

Do các hiệu ứng này mà ấn tượng ban đầu trong giao tiếp có thể trở thành tích cực hay tiêu cực. Các hiệu ứng này ít nhiều đều thâm nhập và chi phối chúng ta. Vấn đề là chúng ta nên điều chỉnh nó chứ không thể để phụ thuộc hoàn toàn vào nó mang tính cố chấp. 
 
HIỆN FOOTER